Een laatste foto: hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam

Afscheidsfotografie in victoriaanse tijd was dood gewoon. Een laatste foto, hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam, lijkt misschien vreemd, maar was toen heel normaal.

Vorige week maakte ik een reel op Instagram, Facebook en sinds kort ook op TikTok.
Daarin deelde ik iets over een oude traditie rondom afscheid nemen. Wat ik toen niet had verwacht: ik kreeg zóveel reacties!
Mensen waren echt in shock.
“Is dit echt?” – “Weer iets geleerd!” – of ik kreeg verbaasde emoticons toegestuurd.
Hihi, hoe grappig eigenlijk.

Blijkbaar wisten velen van jullie dit niet (ik dus ook niet, hoor).
Het riep bij mij destijds (in 2019) al veel nieuwsgierigheid op en nu bij jullie dus ook!
Daarom leek het me mooi om er wat dieper op in te gaan.

Dit keer in de vorm van een blog, omdat ik merk dat ik het fijn vind om ook op deze manier te communiceren.

Van gewoonte naar taboe: waarom deze traditie verdween

Toen ik mij in 2019 klaarmaakte om mijn opleiding tot bekwaam afscheidsfotograaf (meer lezen hierover, click hier)af te ronden, moest ik een eindpresentatie geven. 
Op zoek naar de juiste woorden voor die presentatie, kwam ik ineens terecht in een stukje geschiedenis rondom afscheid en zo belandde ik bij de Victoriaanse tijd.
En dan specifiek bij het feit dat op de foto gaan met een overledene destijds echt dood-gewoon was. Een laatste foto, hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam.

Net als zovelen van jullie, stond ik echt versteld van wat ik toen ontdekte. Zo kennen wij het nu niet. Tegenwoordig betrekken we kinderen op een andere manier bij het afscheid dan vroeger, een laatste foto, hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam.
Ik vond het zó bijzonder dat ik het verwerkte in mijn eindscriptie, en sindsdien gebruik ik het nog steeds in mijn presentaties en exposities.

Een leuke en verrassende opening, die mensen keer op keer weet te raken én verwonderen.

De Victoriaanse tijd speelt zich af in de 19e eeuw, ongeveer van 1835 tot 1900.
De naam komt van koningin Victoria, die toen regeerde in Engeland. Het was een tijdperk vol bijzondere gewoontes, opvallende etiquette en... soms ronduit vreemde tradities.

Zo was het in die tijd heel normaal om portretten te maken van overledenen. Een laatste foto, hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam.
Ja, echt. Zie hieronder bijvoorbeeld wat afbeeldingen.

Best bizar ook, als je erover nadenkt, Hoe zal dat dan toch in zijn werk zijn gegaan? Er zijn best wat series en films onlangs verschenen over de victoriaanse tijd, echter geen laat zien dat de “dood” heel gewoon was. Of hebben jullie een andere ervaring hier mee? Ik heb de serie bridgeton wel gezien, echter wel over dat het seksleven "modern" kon zijn maar niet echt iets over de dood. Ik ben toch wel nieuwsgierig hoe dat dan in zijn werk ging, een laatste foto, hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam. (al speelt die serie zich net vóór de Victoriaanse tijd af, misschien is dat het). Ik zou wel t wel grappig vinden om dit terug te zien in films, of neemt nu mijn fantasie een loopje met mij. Zou dat aantrekkelijk zijn? 

De overledene stond destijds soms letterlijk tussen de levenden, voor een laatste foto.
Later, met de komst van een nieuwe regering, veranderde dat beeld. Het werd zelfs verboden, en daarmee een taboe.

Kinderen weer betrekken bij afscheid nemen

Kinderen mochten er ook niet meer bij betrokken zijn. Zo weet ik dat ook mijn vader, die zijn vader op 7-jarige leeftijd verloor, niet eens bij de uitvaart mocht zijn. Dit heeft hem zijn hele leven wel achtervolgt. Afscheid nemen kan ook iets heel waardevols zijn, het geeft troost, helpt om te begrijpen dat iemand écht weg is, en biedt ruimte voor herinnering. Als dat ontbreekt, blijft het verlies vaak “openstaan”.

Gelukkig zie ik daar nu verandering in. Hoewel we nu anders omgaan met verlies, blijft het bijzonder om te kijken naar een laatste foto, hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam.
Rouwfotografie wordt steeds meer geaccepteerd. Allerlei manieren om tegenwoordig kinderen te betrekken bij het afscheid op een speelse manier. 

De Dood bespreekbaar maken en de Taboe doorbreken, dat is waar ik mij voor in zet.

Gelukkig worden kinderen tegenwoordig weer vaker betrokken bij het afscheid. Niet op de manier hoe men in de Victoriaanse tijd afscheid nam, met een laatste foto, maar op een manier die past bij deze tijd en het kind.
Een belangrijke, menselijke stap, als je het mij vraagt. Kan hier ook wel eens een blog over schrijven. “kinderen betrekken bij de uitvaart” Heb al zoveel gezien en meegemaakt de afgelopen jaren. Ik heb hierin al veel mooie manieren ontdekt. De camera en mijn oog legt veel vast. 

Lieve groet Patricia

kinderen betrekken bij uitvaart. Luca zicht het wolven lied tijdens de plechtigheid bij het afscheid van opa, Oma tilt hem bij de microfoon